splash
καλως ηρθατε...
...στο Post Cinema. Θα διαβάσετε αναλύσεις για επιλεγμένες ταινίες του κινηματογράφου. Από μια άλλη σκοπιά...!
 

Λευκή Κορδέλα – Καταστροφή και ενοχή

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΙΣ Δεκεμβρίου 19th, 2009

Όταν κάποιος τιμωρείται σε τρυφερή ηλικία βάναυσα και επανειλημμένως χωρίς λόγο, χάνει κάθε αίσθημα ευθύνης, γίνεται με τη σειρά του τιμωρός και βασανιστής αθώων, οι οποίοι βαπτίζονται ανεξέταστα ένοχοι. Όταν κάποιος προκαλεί το Θεό να τον σκοτώσει και Αυτός «αποτυγχάνει», ο παραλίγο αυτόχειρας θεωρεί πλέον τον εαυτό του άτρωτο και αυτοαναγορεύεται Θεός-Τιμωρός. Η απεριόριστη ελευθερία είναι η άλλη όψη της απόλυτης ανευθυνότητας. Το βασικό ζήτημα λοιπόν στον αυστριακό Μίκαελ Χάνεκε είναι η ενοχή. Στον «Κρυμμένο» του εστίαζε στα συμπτώματα και τις εκφάνσεις του ενοχικού συνδρόμου στο πλαίσιο των σύγχρονων δυτικοευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων. Με τη βραβευμένη στις Κάννες Λευκή Κορδέλα (Χρυσός Φοίνικας) εξετάζει με την ακρίβεια εντομολόγου τις πηγές της ενοχής του δυτικού ανθρώπου.

Στην ταινία, η οποία εξελίσσεται σε ένα χωριό της βόρειας Γερμανίας λίγο πριν από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, οι πάντες εξεγείρονται φανερά, αλλά κυρίως κρυφά, ενάντια στις καταπιεστικές-κυρίαρχες δομές. Η παράδοση αιώνων δέχεται σοβαρά πλήγματα και τα σύμβολα καταρρέουν αργά, αλλά σταθερά. Ο Χάνεκε μας δείχνει πως την κρίσιμη περίοδο πριν από την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, οι θεσμοί στη Γερμανία είχαν απολέσει την όποια νομιμοποιητική τους δύναμη και πως οι φορείς εξουσίας κατέφευγαν πλέον ανενδοίαστα στην απειλή ή τη χρήση βίας για να επιβάλουν την τάξη και να επαναφέρουν την ειρήνη. Ματαίως ωστόσο. Η καταστροφή καθιερώθηκε ως η πιο θελκτική απάντηση σε βαθύτατα κοινωνικά προβλήματα και πιεστικές προκλήσεις.

Μέσω μιας δαντελένιας σκηνοθεσίας, αναδεικνύοντας ένα πολύπλοκο σχήμα επάλληλων βιοτικών κύκλων με κοινό σημείο αναφοράς την εκκλησία, ο Χάνεκε μας δείχνει πως ο ναζισμός κάλυψε στην ουσία ένα τεράστιο θεσμικό και σημασιακό κενό.

ΑΛΛΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ Χωρίς κατηγορία

One Response to “Λευκή Κορδέλα – Καταστροφή και ενοχή”

Δημητρης Τσαραπατσανης

Γιώργο, θα συμφωνήσω και εγώ με την προσέγγισή σου, συμπληρώνοντας ότι ο Χάνεκε δεν ανατέμνει μόνο μια φανερή ή κρυφή εξέγερση, αλλά και μια στρεβλή εξέγερση. Η στρεβλότητα δε αυτή φαίνεται να πηγάζει από τις λειτουργίες απώθησης που μας εμποδίζουν να δούμε την πραγματικότητα για αυτό που όντως είναι. Πιστεύω λοιπόν ότι ένα από τα βασικά του θέματα είναι όχι μόνο η ενοχή καθεαυτήν, αλλά κυρίως η απώθησή της, δηλαδή το γεγονός ότι δεν την αφήνουμε καν να επιδράσει για να αλλάξει τον ψυχισμό μας και ενδεχομένως να μας ωριμάσει (αν και στο τελευταίο πλάνο του Κασέ διαφαίνεται κάποια τέτοια ελπίδα).

Σχολιάστε!